Doorbreek het silo effect: Samenwerken aan sociale veiligheid
Binnen organisaties die werken aan sociale veiligheid en de aanpak van zorgwekkend gedrag zien we een hardnekkig probleem: het silo-effect. Afdelingen opereren als losse eilanden, communicatie stokt en cruciale informatie met de juiste partijen delen blijft achterwege.
Het silo-effect is een van de belangrijkste fouten dat wordt gemaakt waardoor ook bij ernstige incidenten zoals gewelddadige aanslagen fragmenten aan belangrijke informatie verspreid ligt in de organisatie. Er is niemand die alle fragmenten samenbrengt en een geheelbeeld kan vormen. Een goed inzicht en volledig overzicht van de situatie ontbreekt en er kan niet adequaat maar vooral ook niet tijdig worden ingegrepen.
Sociale veiligheid en zorgwekkend gedrag op de werkvloer vraagt juist een integrale aanpak. Hoe doorbreken we deze barrières en bouwen we een cultuur waarin iedereen zich veilig voelt?
Wat is het silo effect?
Dit effect ontstaat wanneer afdelingen of teams binnen een organisatie vooral intern gericht zijn en allerlei juridische, bestuurlijke en organisatorische beperkingen zien, dat hun vervolgens tegenhoudt om belangrijke informatie te delen. Informatie dat kan bijdragen aan de oplossing van een probleem, een betere beoordeling van het risicoprofiel of aan het treffen van adequate veiligheidsmaatregelen en een efficiëntere aanpak.
Soms laat men zich sturen door angst voor de consequenties als bijvoorbeeld informatie over medewerkers wordt gedeeld, maar er heerst ook vaak nog onkunde over wat wel en niet gedeeld mag worden. Er mag vaak veel meer dan wordt gedacht.
Ook geen onbekend verschijnsel is dat bepaalde afdelingen in een organisatie de eigen rol of expertise bij de aanpak van een casus overschat, en de deskundigheid en relevantie van betrokkenheid van andere expertise of afdelingen wordt onderschat. Dit belemmert samenwerking en leidt tot inefficiëntie, misverstanden en soms ook tot gevaarlijke situaties. Dit is funest voor sociale veiligheid en heeft ook geen goede impact op de organisatiecultuur. Het voorkomen en aanpakken van ongewenst gedrag vereist samenwerking, vertrouwen in elkaar en een gedeelde inspanning.
Sociale veiligheid vraagt om samenwerking
Sociale veiligheid is dus niet enkel een HR-onderwerp, noch een exclusieve taak van leidinggevenden en ook niet alleen maar een taak van de afdeling veiligheidszaken of van juridische zaken. Een nauwere samenwerking tussen deze silo’s als het gaat om sociale veiligheid en zorgwekkend gedrag wordt sterk aanbevolen.
Het is dus een gedeelde verantwoordelijkheid waarbij beleid, heldere afspraken over de aanpak, training en cultuurontwikkeling hand in hand gaan. Een voorbeeld: een bedrijf met een ‘zero tolerance’-beleid voor grensoverschrijdend gedrag heeft verschillende meldkanalen, maar medewerkers weten niet bij wie ze echt terecht kunnen, of durven het niet. HR, veiligheidszaken of de vertrouwenspersoon ziet weinig meldingen en denkt dat zij een volledig beeld hebben van de sociale veiligheidsproblematiek. Praktijkervaring leert dat dit een misvatting is. Ook internationale studies tonen telkens weer aan dat organisaties slechts een fractie weten van wat er werkelijk speelt op de werkvloer. Medewerkers die zich zouden moeten melden ervaren in werkelijkheid grote drempels. Zonder samenwerking tussen de genoemde silo’s ontstaat ook een vals gevoel van veiligheid.
Hoe doorbreek je de silo’s?
- Creëer gezamenlijke doelen – Maak sociale veiligheid een organisatiebreed thema en verbind dit aan strategische doelstellingen.
- Versterk leiderschap – Leidinggevenden moeten het goede voorbeeld geven door samenwerking en openheid te stimuleren.
- Zorg voor structurele dialoog – Faciliteer gesprekken tussen afdelingen en zorg voor een gedeeld begrip van uitdagingen en oplossingen.
- Gebruik training als brug – Organiseer gezamenlijke trainingen waarin verschillende teams samenwerken en van elkaar leren.
- Maak sociale veiligheid meetbaar – Deel inzichten uit meldingen en onderzoeken zodat elke afdeling verantwoordelijkheid neemt en bijdraagt aan verbeteringen.
- Zorg voor een gezonde organisatiecultuur
Dantes helpt organisaties met verandering
Bij Dantes begeleiden we bedrijven in het doorbreken van silo’s en het versterken van sociale veiligheid. Dit doen we onder andere door leiders en teams bewust te maken van hun rol en hen te voorzien van concrete tools en trainingen. Organisaties die investeren in integrale samenwerking plukken de vruchten van een veilige en veerkrachtige werkcultuur.
Wilt u meer informatie of stelt u een gesprek op prijs, neem dan gerust contact op.
Inge Nijenhuis